Dyscalculie

• Bekijk eerst of er geen hiaten in de kennis zijn, waardoor er op een ‘hogere’ niveau geen vooruitgang wordt geboekt( omdat de basis er niet is). Met het rekenmuurtje van Bareka kun je zien aan welke basisvaardigheden gewerkt moet worden. Het rekenmuurtje wordt van onderaf opgebouwd en begint eigenlijk al in de kleuterklassen met getalbegrip tot 10 / 20. Leren rekenen is eigenlijk een stapeling van kennis en vaardigheden.
• De opbouw van de leerstof moet heel geleidelijk gaan. Denk niet bij een succesje, nu kunnen we dus een stap verder. Maak eerst een pas op de plaats en slijp de nieuw verworven vaardigheid extra goed in. Te snel verder gaan is een grote valkuil.
• Herhaal herhaal herhaal.
• Hoewel er veel getoetst wordt, kun je als leerkracht vast een klein aantal basisstappen controle Beheerst het kind die?
• Geef extra instructie. Na de klassikale instructie is een verlengde instructie meestal nog nodig.
• Maak sommen zo concreet mogelijk. Een som als 18-4 kan te moeilijk zijn, maar een som als ik heb €18,= en ik koop iets voor €4,= blijkt soms wèl oplosbaar.
• Leer de basisvaardigheden aan met kaartspelletjes, kralenkettingen, dobbelspelletjes, mastermind, tangram, rummikub, enz. Kortom gebruik een speelse manier.
• Gebruik concreet, multi-zintuigelijk materiaal voor de instructie en verwerking als dat nodig is. Voel, beweeg, bekijk, hoor, zeg.
• Als het aanleren van de tafels echt niet lukt, geef dan een tafelkaart.
• Sta het gebruik van een rekenmachine toe als het kind daarmee verder komt.
• Gebruik eventueel een rekenschriftje om procedures stap voor stap te noteren.
• Zoek samen met het kind naar oplossingen: wat werkt voor dit kind?
• Moedig aan en geef complimenten voor de inspanningen van het kind. Stel je voor dat je zelf dag in dag iets moet doen dat niet wil lukken.
• Laat het kind veel hardop voorrekenen. Je kunt dan horen wat het kind wel en niet goed doet en daar op aansluiten.
• Geef werkbladen waar het alleen antwoorden hoeft op te schrijven. Dat scheelt al veel tijd en inspanning voor het kind.
• Geef het kind meer tijd en minder opgaven. Zorg dat het kind met een redelijke inspanning ook succes kan hebben.
• Heb veel waardering voor het werk van het kind en niet voor de hoeveelheid.
• Het overschakelen van de ene oplossingsstrategie naar de andere kost moeite. Je kunt aangeven wanneer de plussommen overgaan in de minsommen. Geef de rijtjes bijvoorbeeld een andere kleur.
• Splits de taken op in deeltaken en controleer tussendoor wat het kind doet. Zo kun je tussentijds bijsturen en ervoor zorgen dat aan het eind van de les alle inspanning niet voor niets was.
• Als een kind een bepaalde strategie gebruikt die het al niet meer zou moeten gebruiken, bijvoorbeeld op de vingers tellen, verbied deze aanpak dan niet. Wel kun je alternatieven aanbieden zonder dwang. ‘Probeer 18-4 eens voor je te zien.’
• Sta het gebruik van kladpapier altijd toe voor deze kinderen, ook als het eigenlijk hoofdrekenen is.
• Neem een toets eventueel gedeeltelijk mondeling af.
• Gamification: Uit een studie naar het effect van spelelementen bij rekentaken bleek dat kinderen de game-versie veruit prefereerden en zelf geloofden dat ze er beter in presteerden, ook al was hun prestatie niet beter dan bij een niet-game versie (Ninaus et al., 2025). Wel te gebruiken om negatieve gevoelens voor rekenen te verminderen, niet om beter te leren rekenen.

Je kunt als school ook nog de methode Foutloos rekenen aanschaffen. Dat kost de school 12.000 euro voor één klas, maar deze methode schijnt wel de beste van allemaal te zijn en is ontwikkeld door het Mathematisch Instituut.

Toekomst: Er is een groeiende interesse in het gebruik van Augmented Reality (AR) als ondersteuning bij het rekenonderwijs voor kinderen met dyscalculie. AR maakt het mogelijk om wiskundige concepten te visualiseren en te beleven in de fysieke wereld, wat kan aansluiten bij de behoefte aan multisensorieel leren; voelen, bewegen, zien, horen. (Frau, 2025).  Dit is een veelbelovende ontwikkeling.